Onkoplastik yanaşma nəyi birləşdirir?
Onkoplastik yanaşma xərçəngli sahənin onkoloji prinsiplərlə çıxarılmasını süd vəzisinin formasının qorunması və ya yenidən formalaşdırılması ilə birlikdə planlayır. Vəzini saxlayan əməliyyatla mastektomiyadan sonrakı bərpa eyni müdaxilə deyil. Konsultasiyada sizə məhz hansı variantın təklif olunduğu aydın izah edilməlidir.
Orqanqoruyucu əməliyyat kimə uyğun ola bilər?
Uyğun pasiyentdə süd vəzisini qoruyan əməliyyat və radioterapiya mastektomiyaya alternativ ola bilər. Daha böyük əməliyyatın hər zaman daha yaxşı nəticə verməsi düşüncəsi doğru deyil. Bununla belə, bütün xərçənglərdə və bütün anatomik vəziyyətlərdə vəzini saxlamaq mümkün olmur. Qərarda yalnız şişin santimetrlə ölçüsü deyil, vəzinin həcminə nisbəti, yerləşməsi, yayılması və əlavə müalicə planı nəzərə alınır. Qalan toxuma yenidən yerləşdirilə və ya müəyyən vəziyyətlərdə həcm başqa toxuma ilə tamamlana bilər. Məqsəd onkoloji təhlükəsizliyi və qəbul edilə bilən formanı bir plan daxilində qiymətləndirməkdir. Əsas elmi mənbələr:
- NCI — süd vəzi xərçənginin müalicəsi üzrə PDQ: https://www.cancer.gov/types/breast/hp/breast-treatment-pdq
- SSO/ASTRO — invaziv xərçəngdə sərhədlər (2014): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24516019/ · SSO/ASTRO/ASCO — DCIS sərhədləri (2016): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27538810/
- Fisher və həmmüəlliflər — 20 illik randomizə edilmiş müqayisə (2002): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12393820/ · Radioterapiyada şiş yatağının müəyyənləşdirilməsi üzrə konsensus (2020): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32669940/
Təmiz sərhəd və radioterapiya niyə vacibdir?
Cərrah üçün vacib məsələlərdən biri təmiz sərhəddir: çıxarılan toxumanın kənarları patoloq tərəfindən yoxlanılır. İnvaziv xərçəng və saf DCIS üçün uyğun sərhəd meyarları eyni deyil. Cavabda “yaxın sərhəd” yazılması da hər vəziyyətdə avtomatik olaraq bütün vəzinin götürüləcəyi mənasını vermir. Onkoplastik əməliyyat radioterapiyanı avtomatik əvəz etmir. Toxuma yerdəyişməsi sonrakı şüa müalicəsinin planına təsir göstərə bildiyi üçün cərrah və radioterapevtin koordinasiyası önəmlidir. Bəzi xüsusi aşağı riskli qruplarda müalicənin azaldılması müzakirə olunsa da, bu istisna hər pasiyentə aid edilmir.
Fayda, risk və alternativlər necə müzakirə edilir?
Mümkün faydalarla yanaşı çapıq, hissiyyat dəyişikliyi, sağalma problemi, simmetriya və təkrar əməliyyat ehtimalı barədə danışılmalıdır. Onkoplastikanın nəticələrini qiymətləndirən tədqiqatlar müsbət məlumat verir, amma bu, fəsadsız nəticə və ya hər xəstədə üstün sağqalma zəmanəti deyil. Qərardan əvvəl hansı toxumanın çıxarılacağını, əlavə müalicənin rolunu və alternativlərinizi soruşun. Vəzini qorumaq istəyi qərarda nəzərə alınır; son seçim şişin xüsusiyyətləri, təhlükəsizlik və sizin üstünlükləriniz birlikdə müzakirə edilərək verilir. Məzmunun yenilənmə tarixi: 1 noyabr 2026.
